Młodość
Cornelius był czwartym z dziewięciorga rodzeństwa. Urodził się Nowym Jorku na wyspie Staten Island w biednej rodzinie. Jego przodkiem był Jan Aertson - holenderski bamber z wioski De Bilt w prowincji Utrecht w Holandii, kto wyjechał aż do Nowego Świata jako kolonista na podstawie umowy zawartej z Kompanią Zachodnioindyjską. Holenderskie van der (oznaczające "z") razem z nazwą miejscowości, z której pochodził Aertson dały początek późniejszemu nazwisku Vanderbilt.
19 grudnia Cornelius poślubił swoją sąsiadkę podobnie kuzynkę Sophię Johnson (1795-1868) - córkę siostry swojej matki. miał z nią ogółem trzynaścioro dzieci, z których jedno zmarło przedwcześnie.